پارادوکس^[1] یا متناقض‌نما یکی از صنایع ادبی معنوی می باشد و از پرکاربردترین آرایه های ادبی در ادبیات به شمار می آید و زمانی شکل می گیرد که شاعر یا نویسنده در سخن خود، دو کلمه متناقض را در کنار هم و در ارتباط با هم مورد استفاده قرار می گیرد و آنچه از جمع این واژه های متناقض به وجود می آید ، معمولا در دنیای واقعی همچنین واژه هایی مورد استفاده قرار نمی گیرند . برخی از متناقض‌نماها را می‌توان با توجیه‌های عرفانی، مذهبی و...، امکان‌پذیر جلوه داد. پارادوکس اگرچه در جهان خارج معمولاً امکان‌پذیر نیست اما موجب زیبایی و خیال‌انگیزی آثار ادبی می‌‌شود. پارادوکس موجب زیبایی سخن می شود . گاهی دو کلمه که در کنار هم قرار می گیرند به طورواضح دارای آرایه پارادوکس نمی باشند ولی زمانیکه د رکنارهم قرار می گیرند آن ها نوعی معنای متناقض نما ایجاد می کنند و در این مواقع آرایه پارادوکس  ممکن است با آرایه کنایه نیز همراه باشد. به طور کل دو کلمه متناقض باید مربوط به یک امر یا پدیده واحد باشند به بیانی دیگر جنبه های دوگانه یک امر واحد را به طور همزمان نشان می دهند نه اینکه به دو پدیده متفاوت دلالت داشته باشند . در برخی مواقع، ممکن است کلمه‌های متناقض به صورت ترکیب اضافی، وصفی یا ترکیب دو صفت درآمده باشند اما در برخی موارد نیز ممکن است میان آن‌ها به اندازه چند کلمه فاصله باشد.دراین پژوهش متناقض نمایی را در رمان معروف سمفونی مردگان اثر عباس معروفی که از نویسندگان مشهور و بنام معاصر می باشد را مورد بررسی قرار می دهیم .

[1] .Paradox